Ρεπορτάζ: Μανώλης Αγριμανάκης
Από την 1η Ιουλίου του 2026 ένα βαν μικτού βάρους 2,5 έως 3,5 τόνων δεν θα μπορεί να εκτελέσει μια μεταφορά π.χ. από τις Σέρρες προς Βουλγαρία, αν δεν φέρει εγκατεστημένο ταχογράφο. Αντίθετα, χωρίς ταχογράφο συνεχίζει να κυκλοφορεί ελεύθερα εντός της Ελλάδας.
Πρόκειται για την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας που προβλέπεται στο λεγόμενο «πακέτο κινητικότητας» και ορίζει την:
- Υποχρεωτική εγκατάσταση και χρήση ταχογράφων
- Εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ για τον χρόνο οδήγησης και ανάπαυσης
- Εφαρμογή κανόνων σχετικά με την απόσπαση οδηγών σε σχετικές δραστηριότητες
Πρακτικά, τίθεται σε ισχύ για τα βαν 2,5-3,5 τόνων η ίδια ακριβώς νομοθεσία που ισχύει από πέρυσι για όλα τα φορτηγά, μεσαία και βαρέα, που πρέπει να φέρουν ψηφιακό ταχογράφο όταν εκτελούν διεθνείς μεταφορές μεταξύ χωρών της ΕΕ.
Σχετικά με τους κανόνες απόσπασης οδηγών, που ίσως δεν γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες των βαν, αυτό αφορά ένα πλέγμα διατάξεων οι κυριότερες των οποίων ορίζουν επιγραμματικά τα εξής:
α. Οδηγός που εξέρχεται από μια χώρα σε άλλη χώρα της ΕΕ, εφόσον δεν τη διασχίζει (διέλευση τράνζιτ), αλλά μένει σε αυτήν και εκτελεί εκεί μεταφορές, θα πρέπει ο εργοδότης του να υποβάλλει δήλωση συμμόρφωσης, ότι δηλαδή για όσο χρόνο ο οδηγός του δραστηριοποιείται στην άλλη χώρα θεωρείται ως αποσπασμένος εκεί και θα πρέπει να λάβει την αμοιβή που ισχύει για τους οδηγούς στην εκεί χώρα και να καταβάλει επίσης τις ασφαλιστικές εισφορές που ισχύουν για τους εργαζόμενους εκεί (στη χώρα απόσπασης).
β. Το όχημα που εκτελεί μεταφορές σε κοινοτική χώρα, άλλη από τη χώρα που έχει ταξινομηθεί, υπόκειται στους κανόνες του καμποτάζ. Δηλαδή, εντός της άλλης χώρας παραμένει σε χρόνο συγκεκριμένο και περιορίζεται στην εκτέλεση συγκεκριμένου αριθμού μεταφορών (μέχρι τρεις).
Μετά την ολοκλήρωση των επιτρεπόμενων ενδομεταφορών, το ίδιο όχημα, για διάστημα τεσσάρων ημερών, δεν επιτρέπεται να εκτελέσει άλλη ενδομεταφορά.
Βασική, πάντως, προϋπόθεση για την εκτέλεση καμποτάζ είναι η πραγματοποίηση μιας αρχικής διεθνούς μεταφοράς με χώρα εκφόρτωσης των προϊόντων την άλλη χώρα της Ε.Ε. Παράδειγμα: Ένα φορτηγό ή βαν με βουλγάρικες πινακίδες εισέρχεται φορτωμένο στην Ελλάδα (εκτελώντας διεθνή μεταφορά) με προορισμό -τόπο εκφόρτωσης των προϊόντων- το Καλοχώρι της Θεσσαλονίκης.
Αφού εκφορτώσει στο Καλοχώρι, έχει δικαίωμα να φορτώσει π.χ. από Κατερίνη προς Αλεξανδρούπολη (πρώτη ενδομεταφορά), να εκφορτώσει και κατόπιν να φορτώσει πάλι π.χ. από Δράμα προς Θεσσαλονίκη (δεύτερη ενδομεταφορά) και από Θεσσαλονίκη να φορτώσει για Σέρρες (τρίτη ενδομεταφορά).
Απροετοίμαστοι και χωρίς ενημέρωση
Όπως αναφέρθηκε, η υποχρέωση για την εγκατάσταση ταχογράφου από 1ης Ιουλίου 2026 αφορά στα ελαφρά επαγγελματικά 2,5-3,5 τον. (στα μεσαία-βαρέα φορτηγά ισχύει από πέρυσι), όμως οι ιδιοκτήτες αυτών των βαν, που θα μπορούσαν να εκτελέσουν διασυνοριακές μεταφορές, δεν έχουν καμιά ενημέρωση, ούτε γνωρίζουν τα παραπάνω.
Σύμφωνα με έρευνα της Διεθνούς Ένωσης Οδικών Μεταφορών (IRU), «ενώ οι κανόνες για τον χρόνο οδήγησης και ανάπαυσης θα ισχύουν από τον Ιούλιο του 2026, πολλοί οδηγοί δεν έχουν ακόμη εκπαιδευτεί για να τους εφαρμόζουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Οι οδηγοί χρειάζονται εκπαίδευση σχετικά με τον τρόπο σχεδιασμού και τήρησης των ορίων χρόνου οδήγησης, τη λήψη υποχρεωτικών διαλειμμάτων και περιόδων ανάπαυσης, την ορθή καταγραφή και διαχείριση των δραστηριοτήτων και τη χρήση του ταχογράφου ως μέρος της καθημερινής τους εργασίας».
Στην ίδια έρευνα της IRU, αναφέρεται πως «μόνο το 27,7% των εταιρειών μεταφορών δηλώνουν ότι είναι έτοιμοι για την προθεσμία, ενώ το 46,5% δηλώνει ότι δεν είναι ακόμη προετοιμασμένοι. Η εγκατάσταση ταχογράφων παραμένει ένα βασικό πρόβλημα χρόνου, καθώς το 88% του στόλου των βαν δεν φέρει συσκευή ταχογράφου».
