Απαντήσεις σε συγκεκριμένα ερωτήματα επί του προσχεδίου νόμου ζητούν τα Συνεργεία ψηφιακών ταχογράφων σχετικά με τα οχήματα υψηλής τάσης.
Ειδικότερα, τα Διοικητικά Συμβούλια των Σωματείων Τεχνίτες Ταχογράφων Θεσσαλίας & Βορείου Ελλάδος και Πανελλήνια Ένωση Τεχνιτών Οργάνων Μέτρησης Ταχογράφων & Ταξίμετρων με κοινή ανακοίνωσή τους απευθύνονται στον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών κ. Κυρανάκη αναφέροντας τα παρακάτω:
«Με το παρόν, τα Σωματεία μας επιθυμούν να θέσουν υπόψη σας συγκεκριμένα ερωτήματα και προβληματισμούς που ανακύπτουν από το προσχέδιο νόμου που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 5.2.2026, και ιδίως από τις ρυθμίσεις των άρθρων 10 και 11, οι οποίες αφορούν άμεσα τη λειτουργία των συνεργείων ψηφιακών ταχογράφων και την άσκηση του επαγγέλματος των τεχνιτών ψηφιακού ταχογράφου.
Α. Εργασίες ταχογράφων και συστήματα υψηλής τάσης
Παρακαλούμε να διευκρινιστεί ρητά εάν σήμερα η εργασία ελέγχου, βαθμονόμησης ή αντικατάστασης ταχογράφου, η οποία δεν συνεπάγεται καμία επέμβαση σε σύστημα υψηλής τάσης (άνω των 60V DC), δύναται να εκτελείται νομίμως από αδειοδοτημένο συνεργείο ψηφιακών ταχογράφων, ανεξαρτήτως του αν το όχημα είναι ηλεκτρικό, υβριδικό ή συμβατικό.
Σε αντίθετη περίπτωση, παρακαλούμε να προσδιοριστούν με σαφήνεια τα εξής:
Ερώτημα 1: Ποια συγκεκριμένη διάταξη εθνικού ή ενωσιακού δικαίου καταργεί ή περιορίζει το αντικείμενο δραστηριότητας των συνεργείων ψηφιακών ταχογράφων, όπως αυτό προβλέπεται στον Κανονισμό (ΕΕ) 165/2014 και στην υπ’ αρ. 149519/10.5.2023 ΚΥΑ (Β’ 3175) καθώς και από την τροποποίηση υπ’ αρ. 108716/18-4-2024 (Β’ 2566);
Ερώτημα 2: Για ποιο λόγο μια εργασία που αφορά αποκλειστικά κύκλωμα χαμηλής τάσης (12V–24V) εξομοιώνεται κανονιστικά με εργασία σε σύστημα υψηλής τάσης;
Ερώτημα 3: Σε ποιο άλλο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ισχύει αντίστοιχη υποχρέωση απασχόλησης τεχνίτη υψηλής τάσης για εργασίες ταχογράφων που δεν εμπλέκουν με τα συστήματα υψηλής τάσης;
Επισημαίνουμε ότι τα οχήματα υψηλής τάσης (ηλεκτρικά ή υβριδικά), συμπεριλαμβανομένων των βαρέων οχημάτων (φορτηγά άνω των 3,5 τόνων και λεωφορεία), διαθέτουν διακριτά ηλεκτρικά συστήματα:
• σύστημα χαμηλής τάσης (έως 24V), το οποίο τροφοδοτεί τα βοηθητικά και ηλεκτρονικά συστήματα του οχήματος, και
• σύστημα υψηλής τάσης (HV), συνήθως από 400V έως και 1000V, το οποίο αφορά αποκλειστικά την κίνηση του οχήματος.
Οι ψηφιακοί ταχογράφοι λειτουργούν αποκλειστικά με τάση 12V ή 24V. Τυχόν παροχή τάσης άνω των επιτρεπόμενων ορίων (π.χ. 30V) οδηγεί σε άμεση καταστροφή του ταχογράφου, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι σχετικές εργασίες δεν σχετίζονται τεχνικά ούτε λειτουργικά με συστήματα υψηλής τάσης. Στο πλαίσιο αυτό, στο υποβληθέν έγγραφο επισυνάπτεται και σχετική απεικονιστική αναφορά που διακρίνει σαφώς τις εργασίες χαμηλής και υψηλής τάσης στα βαρέα ηλεκτρικά οχήματα.
Β. Αντίφαση άρθρων 10 και 11 του προσχεδίου
Σύμφωνα με το άρθρο 10 του προσχεδίου, προβλέπεται ότι τα συνεργεία ψηφιακών ταχογράφων δύνανται να εξυπηρετούν οχήματα υψηλής τάσης, εφόσον απασχολούν τουλάχιστον έναν (1) τεχνίτη οχημάτων υψηλής τάσης Κατηγορίας 2.
Παράλληλα, στο άρθρο 11 του προσχεδίου προβλέπεται ότι οι τεχνίτες ψηφιακού ταχογράφου δύνανται να εκτελούν εργασίες ως τεχνίτες οχημάτων υψηλής τάσης Κατηγορίας 1.
Από τον συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων, προκύπτει σύγχυση ως προς το κανονιστικό πλαίσιο: αφενός το συνεργείο, ως νομική οντότητα, υποχρεούται να απασχολεί τεχνίτη Κατηγορίας 2, αφετέρου ο ίδιος ο τεχνίτης ψηφιακού ταχογράφου φαίνεται να αντιμετωπίζεται ως τεχνίτης Κατηγορίας 1. Η διαφοροποίηση αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τη σκοπιμότητα και τη συνοχή των ρυθμίσεων, ιδίως όταν οι εργασίες του κλάδου μας παραμένουν, ακόμη και στα οχήματα υψηλής τάσης, εργασίες χαμηλής τάσης.
Ειδικότερα, οι επεμβάσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο εγκατάστασης, ελέγχου ή βαθμονόμησης ταχογράφου περιορίζονται λειτουργικά και χωρικά στην καμπίνα του οχήματος (πίνακας οργάνων) και στην περιοχή του κιβωτίου ταχυτήτων/σασμάν, όπου βρίσκεται ο αισθητήρας κίνησης. Δεν υφίσταται οποιαδήποτε επέμβαση, άμεση ή έμμεση, σε σύστημα υψηλής τάσης ή σε στοιχεία του συστήματος ηλεκτροκίνησης.
Ερώτημα 4: Σύμφωνα με το ισχύον εθνικό κανονιστικό πλαίσιο (νόμοι, ΚΥΑ κ.λπ.) και εφόσον το προσχέδιο ίσχυε ως νόμος, θα μπορούσε ένας τεχνίτης ψηφιακού ταχογράφου να αποκτήσει την πρόσθετη ειδικότητα του τεχνίτη οχημάτων υψηλής τάσης Κατηγορίας 1 ή Κατηγορίας 2; Ή, αντιθέτως, έως την έκδοση της προβλεπόμενης Υπουργικής Απόφασης, θα υφίστατο κενό δικαίου που θα καθιστούσε πρακτικά αδύνατη την απόκτηση της εν λόγω ιδιότητας;
Διαπιστώνουμε ότι, ενώ το προσχέδιο φαίνεται να επιδιώκει την ένταξη των τεχνιτών του κλάδου μας στο πλαίσιο των τεχνιτών υψηλής τάσης, στην πράξη οι βασικές ειδικότητες των συνεργείων ψηφιακών ταχογράφων (τεχνίτες ψηφιακού ταχογράφου και τεχνίτες οργάνων) δεν προβλέπεται ρητά ότι δύνανται να εξελιχθούν σε τεχνίτες οχημάτων υψηλής τάσης. Αντιθέτως, η δυνατότητα αυτή περιορίζεται στις ειδικότητες του μηχανοτεχνίτη, ηλεκτροτεχνίτη, διπλωματούχου ή τεχνολόγου μηχανικού, υπό πρόσθετες προϋποθέσεις εκπαίδευσης.
Γ. Ζήτημα εκπαίδευσης από εμπορικές αντιπροσωπείες
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η πρόβλεψη ότι οι τεχνίτες οχημάτων υψηλής τάσης πρέπει να «έχουν λάβει την απαιτούμενη εκπαίδευση από τις εμπορικές αντιπροσωπείες οχημάτων υψηλής τάσης». Η διατύπωση αυτή, πέραν του ότι χρησιμοποιεί πληθυντικό αριθμό, δημιουργεί την εντύπωση ότι απαιτείται εκπαίδευση από περισσότερες ή και όλες τις εμπορικές αντιπροσωπείες που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά. Θεωρούμε ότι:
• πρόκειται για καθαρά διοικητική επιλογή και όχι για υποχρέωση που απορρέει από ενωσιακό ή εθνικό δίκαιο,
• η αποκλειστική ανάθεση της εκπαίδευσης σε ιδιωτικούς εμπορικούς φορείς δεν διασφαλίζει κατ’ ανάγκη υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας, δεδομένου ότι δεν προβλέπεται ενιαίο πρόγραμμα σπουδών, δημόσια εποπτεία ή ελάχιστα εγγυημένα κριτήρια πρόσβασης,
• η ρύθμιση αυτή οδηγεί σε έμμεσο και διαρκή αποκλεισμό τεχνιτών από την αγορά, χωρίς εναλλακτική οδό πιστοποίησης, γεγονός που καθιστά τον περιορισμό προδήλως δυσανάλογο.
Υπενθυμίζεται ότι στην ΚΥΑ Β’ 3270/17.5.2023, άρθρο 2 παρ. 5, ως «Φορείς επιμόρφωσης» ορίζονται ρητά τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ) και τα αδειοδοτημένα Κέντρα Διά Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ), ήτοι φορείς με θεσμική εποπτεία και διασφαλισμένη ποιότητα εκπαίδευσης.
Ερώτημα 5: Με ποιο σκεπτικό, ενώ υφίσταται ήδη θεσμοθετημένο πλαίσιο φορέων επιμόρφωσης, επιλέγεται στο προσχέδιο νόμου η εκπαίδευση των τεχνιτών οχημάτων υψηλής τάσης να παρέχεται αποκλειστικά από εμπορικές αντιπροσωπείες οχημάτων υψηλής τάσης;
Επιπλέον κρίσιμα συμπεράσματα: Η Δανία διαθέτει τον νεότερο στόλο βαρέων οχημάτων στην ΕΕ, με το ποσοστό οχημάτων που φέρουν αναλογικούς ταχογράφους να ανέρχεται περίπου στο 1%. Αντιθέτως, η Ελλάδα διαθέτει τον παλαιότερο στόλο βαρέων οχημάτων μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, με ποσοστό αναλογικών ταχογράφων που προσεγγίζει το 47%. Το ποσοστό αυτό απέχει σημαντικά ακόμη και από την προ-τελευταία θέση, που είναι η Κροατία με ποσοστό περίπου 27%. Επιπλέον, ως χρήσιμη σημείωση η Βουλγαρία και η Ρουμανία που εντάχθηκαν στην ΕΕ την 1.1.2007, το ποσοστό των οχημάτων που φέρουν αναλογικούς ταχογράφους είναι σε 19% και 18% αντίστοιχα.
Υπενθυμίζεται ότι αναλογικούς ταχογράφους φέρουν τα οχήματα που έχουν ταξινομηθεί έως και την 30.4.2006, γεγονός που αποτυπώνει την παλαιότητα του στόλου κάθε χώρας.
Είναι προφανές ότι σε μια χώρα σαν τη Δανία, με τόσο νεότερο στόλο, σε σχέση με τη χώρα μας, η διείσδυση ψηφιακών και “smart” ταχογράφων είναι ήδη σχεδόν καθολική που σημαίνει λόγω του πολύ νεότερου στόλου, είναι εύλογο να θεωρήσουμε ότι κυκλοφορούν και σημαντικά περισσότερα ηλεκτρικά οχήματα στην Δανία, σε σχέση με τη χώρα μας.
Ωστόσο, παρά την πολύ μεγαλύτερη παρουσία ηλεκτρικών οχημάτων, η Δανία δεν έχει θεσπίσει ειδική εθνική ρύθμιση που να απαιτεί από τα συνεργεία ταχογράφων πρόσθετη πιστοποίηση υψηλής τάσης για την εκτέλεση εργασιών ταχογράφου σε ηλεκτρικά οχήματα. Η πρακτική που ακολουθείται είναι απλή: εφαρμόζονται οι ενωσιακοί κανόνες για τους ταχογράφους — οι ίδιοι που ισχύουν σε όλα τα κράτη-μέλη — χωρίς πρόσθετες εθνικές επιβαρύνσεις ή ειδικές προϋποθέσεις αποκλειστικά λόγω του ότι το όχημα είναι ηλεκτρικό.
Δ. Ερμηνεία του Κανονισμού (ΕΕ) 165/2014:
Το άρθρο 10 του προσχεδίου επικαλείται τον Κανονισμό (ΕΕ) 165/2014 και αναφέρει: «[…] Καθορισμός όρων και προϋποθέσεων για τη λειτουργία των συνεργείων ψηφιακών ταχογράφων τα οποία εκτελούν τις εργασίες που προβλέπονται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 165/2014 […] και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια (Β΄ 3175), δύνανται να εξυπηρετούν οχήματα υψηλής τάσης …».
Ωστόσο, από προσεκτική ανάγνωση του Κανονισμού (ΕΕ) 165/2014, προκύπτει ότι σε κανένα σημείο δεν γίνεται διάκριση μεταξύ ηλεκτρικών και συμβατικών οχημάτων ως προς τις εργασίες ταχογράφου.
Τέλος θέλουμε να σημειώσουμε ότι σε πολλά έγγραφα βλέπουμε ότι αναφέρεστε στην ΥΑ με αρ. 149519/10-5-2023 (Β’ 3175) και δεν αναφέρεται η τροποποίησή της 108716/18-4-2024 (Β’ 2566).
Παρακαλούμε να μας αποστείλουν οι αρμόδιες Διευθύνσεις τις απαντήσεις και στα 5 ερωτήματα που θέσαμε, και σας παρακαλούμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Ευχαριστούμε εκ των προτέρων».
