Για το θέμα της ολικής εκμίσθωσης, η Επιτροπή Ανταγωνισμού συμπεραίνει ότι «υπό τις ανωτέρω συνθήκες, και με βάση τα συγκεκριμένα και σε ισχύ σήμερα χαρακτηριστικά της προβλεπόμενης διαδικασίας, η υποχρέωση προηγούμενης λήψης διοικητικής άδειας για την άσκηση της δραστηριότητας ηλεκτρονικής ή τηλεφωνικής διαμεσολάβησης για τη μίσθωση Ε.Ι.Χ. οχημάτων με επαγγελματία οδηγό δεν συνιστά κανονιστικό εμπόδιο δυσανάλογο ή περιοριστικό του ανταγωνισμού.
Η εν λόγω διαδικασία, όπως θεσπίζεται, εξυπηρετεί σκοπούς ταυτοποίησης, ιχνηλασιμότητας και αποτελεσματικής εποπτείας των παρόχων υπηρεσιών διαμεσολάβησης, χωρίς να εισάγει αξιολογικά κριτήρια επιλογής ή ποσοτικούς περιορισμούς που θα μπορούσαν να αποκλείσουν την είσοδο δυνητικών ανταγωνιστών στην αγορά. Περαιτέρω, το προβλεπόμενο ύψος του παραβόλου και οι καθοριζόμενες προθεσμίες διεκπεραίωσης της αδειοδοτικής διαδικασίας δεν προκύπτει ότι επιβάλλουν υπέρμετρο διοικητικό ή οικονομικό βάρος, ικανό να αποτρέψει την είσοδο ή τη δραστηριοποίηση νέων φορέων, υπό την προϋπόθεση της ομοιόμορφης και διαφανούς εφαρμογής των σχετικών διατάξεων».
Με βάση τα παραπάνω, η Επιτροπή Ανταγωνισμού προτείνει τη διατήρηση των σχετικών διατάξεων του άρθρου 13 του Ν. 4530/2018 και εξηγεί:
«…Καθίσταται σαφές ότι η ιδιωτική μεταφορά (αστικών) επιβατών κατά παραγγελία δεν συνίσταται σε δύο απομονωμένες ρυθμιζόμενες δραστηριότητες, αλλά σε ένα ενιαίο και αλληλοεξαρτώμενο οικοσύστημα, στο οποίο τα Ε.Δ.Χ. οχήματα (ταξί) και τα Ε.Ι.Χ. οχήματα με επαγγελματία οδηγό λειτουργούν συμπληρωματικά και ανταγωνιστικά. Η τεχνολογική εξέλιξη και η ευρεία διάδοση των επιγραμμικών πλατφορμών έχουν ενισχύσει τη λειτουργική σύγκλιση των δύο μορφών παροχής υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών κατά παραγγελία, καθιστώντας αυτές άμεσα συγκρίσιμες από την πλευρά της ζήτησης και αυξάνοντας τον βαθμό υποκαταστασιμότητας μεταξύ τους.
Στο πλαίσιο αυτό, οι δύο μορφές παροχής υπηρεσίας λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία: μεταβολές στο ρυθμιστικό καθεστώς της μίας υπηρεσίας επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία, τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστική ισορροπία της άλλης. Παρά ταύτα, το ισχύον εθνικό πλαίσιο διατηρεί διακριτά καθεστώτα αδειοδότησης και διακριτούς κανόνες λειτουργίας και υποχρεώσεις συμμόρφωσης για κάθε κατηγορία υπηρεσίας μεταφοράς. Η διαπίστωση αυτή έχει κρίσιμη σημασία για την αξιολόγηση κάθε προτεινόμενης ρυθμιστικής μεταρρύθμισης. Η άρση ή η ουσιώδης χαλάρωση ρυθμιστικών περιορισμών στην αγορά Ε.Ι.Χ. οχημάτων με επαγγελματία οδηγό, εφόσον πραγματοποιηθεί χωρίς παράλληλη και συνεκτική επανεξέταση του ρυθμιστικού πλαισίου της αγοράς Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί), ενδέχεται να δημιουργήσει συνθήκες ουσιώδους ρυθμιστικής ασυμμετρίας. Μια τέτοια ασυμμετρία δεν επηρεάζει απλώς το επίπεδο κανονιστικών υποχρεώσεων, αλλά δύναται να μεταβάλει την οικονομική ισορροπία του ενιαίου οικοσυστήματος παροχής υπηρεσιών κατά παραγγελία μεταφοράς επιβατών, οδηγώντας σε μετατόπιση προσφοράς και ζήτησης που δεν εδράζεται σε κριτήρια αποδοτικότητας, ποιότητας ή καινοτομίας, αλλά σε κανονιστικές διαφοροποιήσεις.
Προτάσεις
Η γνωμοδότηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού περιλαμβάνει, επίσης, τις εξής προτάσεις:
Ως προς το άρθρο πρώτο παρ. Η υποπαράγραφο Η.2 περ. 1 του Ν. 4093/2012 και το άρθρο 52 παρ. 1 του Σχεδίου Νόμου, εισηγείται:
i. Την κατάργηση της περιοριστικής απαρίθμησης φορέων που μπορούν να ασκήσουν την δραστηριότητα της ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό, την οποία το Σχέδιο Νόμου διατηρεί, και τη θέσπιση ουδέτερων, αντικειμενικών και αναλογικών προϋποθέσεων άσκησης της δραστηριότητας, ανεξαρτήτως της νομικής ή επαγγελματικής ιδιότητας του παρόχου.
ii. Την κατάργηση της πρόβλεψης ελάχιστης διάρκειας συμβάσεων ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό (ανεξαρτήτως γεωγραφικής περιοχής ή περιόδου παροχής της επίμαχης υπηρεσίας), καθεστώς το οποίο το Σχέδιο Νόμου διατηρεί.
iii. Την κατάργηση της απαγόρευσης σύναψης νέας σύμβασης ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό πριν τη συμπλήρωση της ελάχιστης διάρκειας της προηγούμενης, καθώς και της υποχρέωσης γνωστοποίησης της λύσης της σύμβασης εντός συγκεκριμένου χρόνου, καθεστώς το οποίο το Σχέδιο Νόμου διατηρεί.
iv. Την κατάργηση του ελάχιστου χρόνου προκράτησης (ανεξαρτήτως γεωγραφικής περιοχής ή περιόδου παροχής της επίμαχης υπηρεσίας) για την ολική εκμίσθωση Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό. Συναφώς, την απαλοιφή της εξουσιοδοτικής διάταξης που προβλέπεται στο τέταρτο εδάφιο της προτεινόμενης περ. 1, υποπαρ. Η.2, παρ. Η, άρθρου πρώτου του Ν. 4093/2012 (όπως τροποποιείται με το άρθρο 52 παρ. 1 του Σχεδίου Νόμου).
v. Την κατάργηση της υποχρέωσης επιστροφής στη βάση του Ε.Ι.Χ. οχήματος με επαγγελματία οδηγό ως αποκλειστικό σημείο έναρξης της εκμίσθωσης. Εναλλακτικά, και εφόσον συντρέχει ειδικώς λόγος υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, προτείνεται η τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 52 του Σχεδίου Νόμου προς την κατεύθυνση της λήψης λιγότερο επαχθών μέτρων, όπως η πρόβλεψη της υποχρέωσης επιστροφής στην έδρα ή σε ειδικούς χώρους στάθμευσης μόνον σε περίπτωση που δεν υπάρχει νέα κράτηση.
vi. Την κατάργηση της πρόβλεψης ελάχιστου μισθώματος για την παροχή υπηρεσιών ολικής μίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό, και κατ’ επέκταση την κατάργηση της ΥΑ 15732/13.11.2012, κατά το μέρος που ορίζει το ύψος του ελάχιστου μισθώματος. Συναφώς, προτείνεται η απαλοιφή της προτεινόμενης περ. β) της νέας περ. 3Α της υποπαρ. Η.2, παρ. Η του άρθρου πρώτου του Ν. 4093/2012, όπως καταγράφεται στην παρ. 4 άρθρου 52 του Σχεδίου Νόμου. Σε κάθε περίπτωση, αν κριθεί σκόπιμη η ρυθμιστική παρέμβαση επί του μισθώματος, ο τρόπος καθορισμού του θα πρέπει να είναι ανάλογος με τον τρόπο προσδιορισμού του μισθώματος στα Ε.Δ.Χ.
vii. Τη διατήρηση του άρθρου 13 Ν. 4530/2018 ως έχει.
Η θέση του ΣΑΤΑ
Για παράδοση των μεταφορών σε ιδιωτικά συμφέροντας κάνει λόγο το ΣΑΤΑ. Σχολιάζοντας την παραπάνω γνωμοδότηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, αναφέρει μεταξύ άλλων:
Η πρόσφατη Γνωμοδότηση 41/2026 της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τη λειτουργία των ενοικιαζομένων Ε.Ι.Χ. στην αγορά μεταφοράς επιβατών εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την κατεύθυνση που επιχειρείται να δοθεί στον κλάδο των αστικών μεταφορών. Πίσω από τον τίτλο της «ενίσχυσης του ανταγωνισμού» προωθείται στην πράξη μια πολιτική πλήρους απορρύθμισης, η οποία απειλεί να διαλύσει μια οργανωμένη και ρυθμιζόμενη αγορά, προς όφελος λίγων μεγάλων εταιρικών σχημάτων και ψηφιακών πλατφορμών.
Ο κλάδος των ταξί στην Ελλάδα λειτουργεί εδώ και δεκαετίες με σαφές θεσμικό πλαίσιο, αυστηρούς κανόνες και συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Οι επαγγελματίες οδηγοί επενδύουν σημαντικούς πόρους για την απόκτηση άδειας, την ανανέωση του στόλου, την ασφάλεια των μετακινήσεων και τη συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία. Το πλαίσιο αυτό διασφαλίζει τόσο την ποιότητα των υπηρεσιών όσο και την ισορροπία στην αγορά.
Την ίδια στιγμή, η προτεινόμενη διεύρυνση της δραστηριότητας των ενοικιαζομένων Ε.Ι.Χ. με οδηγό δημιουργεί στην πράξη μια παράλληλη αγορά μεταφοράς επιβατών, η οποία θα λειτουργεί χωρίς τις ίδιες υποχρεώσεις και περιορισμούς που ισχύουν για τα Ε.Δ.Χ. Ταξί. Πρόκειται για ένα μοντέλο άνισου ανταγωνισμού, όπου οι κανόνες ισχύουν μόνο για τους επαγγελματίες οδηγούς ταξί, ενώ άλλοι πάροχοι θα δραστηριοποιούνται με πολύ ευνοϊκότερους όρους.
Καταλήγοντας το ΣΑΤΑ αναφέρει:
«Το Σ.Α.Τ.Α. θεωρεί ότι η Πολιτεία οφείλει να αντιμετωπίσει το ζήτημα με σοβαρότητα και θεσμική υπευθυνότητα. Η αγορά των επιβατικών μεταφορών δεν μπορεί να μετατραπεί σε πεδίο ανεξέλεγκτης δραστηριότητας, όπου οι κανόνες θα εφαρμόζονται επιλεκτικά. Αν πραγματικά επιδιώκεται ο υγιής ανταγωνισμός, τότε ο μοναδικός δρόμος είναι ένας, σαφής διαχωρισμός των υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών.
Η κυβέρνηση καλείται να λάβει ξεκάθαρη θέση. Θα προστατεύσει ένα επάγγελμα που στηρίζει χιλιάδες οικογένειες και αποτελεί βασικό πυλώνα της αστικής μετακίνησης και της εθνικής οικονομίας ή θα επιτρέψει τη σταδιακή αντικατάστασή του από ένα μοντέλο αγοράς που ελέγχεται από μεγάλες εταιρείες;».
